Polityka

Przedmioty „m” tworzą system ze względu na cechę “p” wtedy, gdy między tymi przedmiotami występuje relacja „r” mająca cechę „p”. Definicja systemu politycznego oparta na definicji formalnej—propozycjaPodmioty polityki tj. wielkie grupy społeczne i instytucje społeczne (przedmioty „m”) tworzą system polityczny ze względu na zdolność do zaspokajania potrzeb społecznych poprzez kształtowanie woli zbiorowej (cecha „p”) wtedy gdy między nimi występuje relacja władzy kształtująca wole zbiorową tych podmiotów w zakresie zaspakajania potrzeb społecznych. System polityczny spełnia następujące funkcje:
l. interpretuje interesy społeczne tj. określa kto jakie interesy i w jakim zakresie może zrealizować
2.dokonuje rozdziału kompetencji do interpretacji interesów5.dokonuje rozdziału kompetencji do stosowania środków kształtowania woli zbiorowej4.dokonuje rozdziału pozycji w instytucjach uprawniających do działania w powyższych zakresachKryteria poprawności teorii społecznejPrzedmiotem wyjaśnień musi być funkcjonowanie układu społecznego, wyjaśnienie przyczyn przemian jakim układ podlega. Układ społeczny musi być traktowany jako „całość” odrębna od sumy tworzących go jednostek. Wyjaśnienie funkcjonowania układu społecznego musi odwoływać się do opisu zachowania jednostek tworzących wyjaśniany układ społeczny. Wyjaśnianie musi zawierać twierdzenia odnoszące się do tego jak zachowanie jednostek tworzących układ przenosi się na zmiany wyjaśnianego układu społecznego. Wyjaśnianie musi zawierać twierdzenia wskazujące przyczyny zachowań jednostek tworzących układ społeczny.Struktura orientacji metodologiczno-teoretycznej
1.Zespół twierdzeń aksjomatycznych,
2.założenia fundamentalne, uznane za: Prawdziwe ;Niezmienne ; Niewymagające dowodzeniaMające największą moc wyjaśniającąZmiana ich statusu w orientacji oznacza powstanie nowej „mutacji”, nowego nurtu w orientacji lub rozpad i zanik dotychczasowej orientacji metodologiczno teoretycznej
3.Kategorie pojęciowe tworzące siatkę pojęciową. Kategorie pojęciowe klasyfikujące rzeczywistość poprzez zdefiniowanie przedmiotów i cech.
4.Zespół twierdzeń traktujących o tym, jaki tok postępowania badawczego gwarantuje prawomocność twierdzeń orientacji metodologiczno-teoretycznej. do administrac. minimum.Tok czynności badawczych metody idealizacyjnej
1.Utworzenie zbioru ZN wpływających na wyjaśnianą ZZ.
2.Hierarchizacja zbioru ZN pod względem siły oddziaływania na ZZ.
3.Przyjęcie założeń idealizacyjnych tj . twierdzeńkontrfaktycznych o nie oddziaływaniu ZN uznanych za uboczne na ZN
4.Sformułowanie prawa idealizacyjnego o strukturze: W warunkach gdy na ZZ typu X nie oddziaływują ZN Typu Y,Z,N to ZZ typu X zależy od ZN typu A w sposób B.
5.Uchylanie kolejnych założeń idealizacyjnych, konkretyzacja prawa idealizacyjnego formułowanie kolejnych jego manifestacji.
6.Sformułowanie prostej teorii idealizacyjnej składającej się z prawa idealizacyjnego i jego kolejnych manifestacji.
7.Empiryczna weryfikacja prostej teorii idealizacyjnej i ewentualne jej modyfikacje pod wpływem tej weryfikacji.

POZAREWOLUCYJNE FORMY ZMIAN MODELU INSTYT.REFORMA – zmiana ustrojowa dokonywana przez instytucjonalną strukturę władzy w sposób przewidywany w danym ustroju.
PRZEWRÓT POLITYCZNY – zmiana ustrojowa dokonywana w sposób nie przewidywany w danym ustroju zmiana polegająca co najmniej na wymianie władcy najwyższego lub elity władzy.Przewrót polityczny może przybrać postać
1.ZAMACHU STANU – zmiana ustrojowa dokonywana przez część instytucjonalnej struktury władzy wymierzona w drugą.
2. PRZEWRÓT PAŁACOWY – zmiana ustrojowa dokonywana przez część faktycznej struktury władzywymierzona w instytucjonalną strukturę władzy.3. PUCZ- zmiana ustrojowa wymierzona w instytucjonalną strukturę władzy dokonywana przez siły pochodzące zarówno spoza instytucjonalnej jak i faktycznej struktury władzy.

Są to rodzaje kontroli występujące między społeczeństwem obywatelskim a instytucjonalną strukturą władzy oraz procesy kontroli zachodzące pomiędzy władcami zajmującymi różne pozycje w instytucjonalnej strukturze władzy.
1K – kontrola instytucjonalnej struktury władzy ze strony społeczeństwa obywatelskiego.
2K – kontrola elity władzy ze strony aparatu władzy.
3K – kontrola władcy najwyższego ze strony elity władzy.Podstawowe rodzaje ustrojów są wyróżniane że względu na kombinacje wyróżnionych powyżej procesów i rodzajów kontroli.
DEMOKRACJA występuje 1K.2K.3K.A
UTOKRACJA występuje 2K,3K
DYKTATURA występuje 3K
DESPOTIA kontrola w górę struktury władzy nie występuje .

1. Kontrola instytucjonalnej struktury władzy ze strony społeczeństwa obywatelskiego dopuszcza cztery warianty podstawowe ustroju demokratycznego przyjmując jako kryterium wyróżnienia jaki władca podlega kontroli:-demokracja prezydencka – kontroli społeczeństwa podlega władca najwyższy; -demokracja rządowa – kontroli społeczeństwa podlega elita władzy ; -demokracja komitetowa- kontroli społeczeństwa podlega tylko aparat władzy; demokracja pełna- kontroli społeczeństwa podlega zarówno władca najwyższy, elita władzy, aparat władzy. Autokracja dopuszcza trzy odmiany ustrojowe ze względu na to kto jest kontrolowany przez aparat władzy:-ustrój gdzie kontroli podlega władca najwyższy; – ustrój gdzie kontroli podlega elita władzy; -ustrój gdzie kontroli podlega władca najwyższy i elita władzy. Odmiany ustroju demokratycznego mogą być mieszane a ponadto różnić się od siebie kontrolą występującą w instytucjonalnej strukturze władzy.

MODEL ZMIAN SYSTEMU POLIT. Z UWZGLĘDNIENIEMODDZIAŁYWANIA ZMIENNEJ NIEZALEŻNEJ W POSTACI INSTYTUCJ POLITYCZNYCH INSTYTUCJE l INSTYTUCJONALIZM. ŻYCIA POLITYCZNEGO.

Instytucjonalizacja to współwystępujące procesy proces tworzenia stałych wzorów interakcji utrwalany przez kształtowanie się norm zwyczajowych ,lub stanowionych określających procedury działań i zachowań ludzi w powtarzających się sytuacjach proces kształtowania pozycji w strukturze społecznej opisany normami zwyczajowymi lub stanowionymi jako zakres uprawnień do danej pozycji przypisanych. Instytucje polityczne to wynik procesów instytucjonalizacji. Na użytek tego wykładu istotne jest zwrócenie uwagi na to, że instytucją jest całe państwo czy partia ,ale także część państwa np. armia ,rząd, prezydent.
INSTYTUCJONALIZACJA-władzy jako stosunku politycznego prowadzi do :-powstania dwóch struktur władzy oficjalnej (instytucjonalnej) i faktycznej (nieformalnej).-obie struktury mogą być ze sobą tożsame lub mogą się w pewnych pozycjach lub kompetencjach rozmijać ,czy też krzyżować.
FAKTYCZNA l INSTYTUCJONALNA STRUKTURA WŁADZY.
Między władcami nie istnieje relacja zniewolenia i panowania .Hierarchia faktycznej władzy jest wyznaczona przez większą liczbę cudzych działań nad którymi władca panuje. W strukturze instytucjonalnej formalnie każdy władca to pozycja opisana przez przypisany do niej zakres kompetencji skierowanych w dół i podległości skierowanej w górę.Efektem splatania się faktycznej i instytucjonalnej struktury władzy są takie zjawiska i zarazem pozycje w instytucjonalnej strukturze władzy jak:
SZARA EMINENCJA – to władca który przejmuje w jakiejś części sferę wpływu władcy zajmującego pozycję w strukturze instytucjonalnej. Może on zajmować jakąś pozycję w strukturze instytucjonalnej, ale może także w ogóle w niej nie występować.
FIGURANT – obywatel sensu stricto zajmujący władczą pozycję w instytucjonalnej strukturze władzy, który utracił całość oficjalnej sfery wpływu na rzecz szarej eminencji.
KLIENTELA - to szare eminencje przejmujące od rządców zakres kompetencji przypisany do pozycji instytucjonalnej tychże.
INSTYTUCJONALNA STRUKTURA WŁADZYWŁADCA NAJWYŻSZY –Pozycja w strukturze instytucjonalnej o największym zakresie kompetencji.
ELITA WŁADZY –Pozycje w strukturze instytucjonalnej o śred. zakresie kompet.APARAT WŁADZY – pozycje w strukturze instytucjonalnej o najniższym zakr. kompet.