MECHANIZMY UTRZYM. SPOŁ. SIL PRZYMUSU TJ. POLICJI I WOJSKA w POSŁUSZ. WOBEC WŁADCÓW.Temat ten wymaga odpowiedzi na trzy pytania:
1.Czym wyjaśnić to, że siły przymusu respektują polecenia władzy politycznej ?
2.W jakich warunkach lojalność sił przymusu władzy zanika?
3.Jakie są następstwa społeczne zaniku posłuszeństwa sił przymusu wobec władców dla stosunków władcy – obywatele?
Do odpowiedzi na pytanie pierwsze zastosowanie ma model podstawowy zmian politycznych, który wskazuje że władza opiera się na wytwarzaniu sytuacji zniewolenia i uprzywilejowania części obywateli poprzez pozwolenie im na zniewolenie innych współobywateli. Siły przymusu są posłuszne władcom dziękiwykorzystaniu obu tych mechanizmów równocześnie.Siły przymusu dzielą się na :-kadrę oficerską; szeregowych funkcjonariuszy.Kadra oficerska jest uprzywilejowana nawet względem zwykłych „cywilnych „ rządców przez posiadanie znacznie większych uprawnień do zniewalania szeregowych funkcjonariuszy niż rządcy „cywilni”. Szeregowi funkcjonariusze są bardziej zniewoleni niż reszta obywateli. Podlegają oni w znacznie większym zakresie i z większą intensywnością kontroli kadry oficerskiej.
Ad.2. Posłuszeństwo sił przymusu zaczyna zanikać gdy kadra oficerska traci swoje uprzywilejowanie polityczne, a jednocześnie pojawiają się szansę poszerzenia ich ograniczonej sfery regulacji władczej poza sferą podporządkowanych im szeregowych funkcjonariuszy, lub pojawia się ta ostatnia możliwość niezależnie od pierwszej. Posłuszeństwo szeregowych funkcjonariuszy może zanikać na mocy mechanizmu ,który prowadzi do rewolucji wtórnych tj. wybuchającej przy wysokich stanach alienacji obywatelskiej. Ograniczyć powyżej wskazaną prawidłowość można poprzez następujące mechanizmy: -okresowa rekrutacja szeregowych. funkcjonariuszy połączona z rotacją.-agresja i użycie sił przymusu połączona z liberalizacją dyscypliny i kontroli. -tzw. Fala, podział na „ młode i stare wojsko” itp.
Ad.3 . Zanik posłuszeństwa sił przymusu wobec władców rodzi tendencje do :podziału kadry oficerskiej na część zbuntowaną i lojalną; buntu szeregowych funkcjonariuszy. Jeżeli zanik lojalności sił przymusu następuje w fazie cyklicznego rozwoju to może prowadzić do militaryzacji struktur władzy i tym samym do wydłużenia czasu trwania tej fazy. Dotyczy to zaniku lojalności wśród kadry oficerskiej. Bunt szeregowych funkcjonariuszy może prowadzić do pętli obywatelskiej jeżeli dochodzi do niego w wysokich stanach alienacji. Jeżeli obie te tendencje tzn. podziału kadry i buntu szeregowych funkcjonariuszy wystąpią w obszarze wtórnych rewolucji pierwotnych tj. gdy system przechodzi z wysokich do średnich stanów alienacji obywatelskiej sprzyja to wtedy zwycięstwu obywateli i nie grozi pętlą obywatelską. Przyspiesza zatem osiągnięcie ostatniej fazy rozwoju władzy zredukowanej do administracyjnego minimum